เครื่องลิ่มนิ้ว

  

เครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว (Keyboard)


          เครื่องดนตรีในกลุ่มนี้มักนิยมเรียกทับศัพท์ในภาษาอังกฤษว่า "เครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ด" ลักษณะเด่นของเครื่องดนตรีที่อยู่ในกลุ่มนี้ก็คือมีลิ่มนิ้วสำหรับกด เพื่อปรับเปลี่ยนระดับเสียงดนตรี ลิ่มนิ้วสำหรับกดนั้นนิยมเรียกว่า "คีย์ (Key)" เครื่องดนตรีแต่ละชนิดมีจำนวนคีย์ไม่เท่ากันโดยปรกติสีของคีย์เป็นสีขาวกับดำ คีย์สีดำโพล่สูงขึ้นมามากกว่าคีย์สีขาว
การเกิดเสียงของเครื่องดนตรีในกลุ่มนี้มีหลายลักษณะ เปียโน , ฮาร์พซิคอร์ด ,คลาวิคอร์ด เกิดเสียงโดยการกดคีย์ที่ต้องการ แล้วคีย์นั้นจะส่งแรงไปที่กลไกต่าง ๆ ภายในเครื่อง เพื่อที่จะไปทำให้สายโลหะที่ขึงตึงสั้นสะเทือนทำให้เกิดเสียงดังขึ้น           เครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดบางชนิดใช้ลมพ่นไปยังลิ้นโลหะให้สั่น สะเทือนทำให้เกิดเสียง ในปัจจุบันไม่นิยมใช้แล้ว เช่น ออร์แกน แอ็คคอร์เดียน สำหรับเมโลเดียน และเมโลดิกา ซึ่งนำมาใช้มากในโรงเรียนระดับอนุบาลจนถึงระดับประถมศึกษานั้นก็จัดอยู่ใน เครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดเช่นกันในปัจจุบันนี้เครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ที่เกิดเสียงโดยใช้วงจรอีเล็คโทรนิค (Synthesizer) ได้รับความนิยมมากเพราะสามารถเลียนแบบเสียงเครื่องดนตรีต่าง ๆ ได้หลายชนิด ซึ่งได้พัฒนามาจากออร์แกนไฟฟ้านั้นเอง มีหลายชื่อ แต่ละชื่อมีคุณลักษณะแตกต่างกันไปเช่น เครื่องสตริง คือ เครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดที่มีจังหวะในตัว สามารถบรรเลงเพลงต่าง ๆ ได้ด้วยนักดนตรีเพียงคนเดียว
          ในยุคคอมพิวเตอร์ เครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดได้วิวัฒนาการไปมาก เสียงต่าง ๆ มีมากขึ้นนอกจากเสียงดนตรีแล้ว ยังมีเสียงเอฟเฟ็คต่าง ๆ ให้เลือกใช้มาก เสียงต่าง ๆ เหล่านี้เป็นเพียงเสียงที่สังเคราะห์ขึ้นมาด้วยระบบอิเล็คโทรนิค ดังนั้นเครื่องดนตรีประเภทนี้จึงถูกเรียกว่า "ซินธิไซเซอร์ (Synthesizer)"



          1) เปียโน (Piano) เปียโน เป็นเครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดประเภทใช้สายเสียงหรือ ประเภทลิ่มนิ้วที่มีวิวัฒนาการมาจากฮาร์ฟซิคอร์ด (Harpsichord) ประดิษฐ์ขึ้นครั้งแรกที่เมืองฟลอเรนซ์ในประเทศอิตาลี ในต้นศตวรรษที่ 18 เดิมมีชื่อเรียกว่า เปียโนฟอร์เต เพราะทำได้ทั้งเสียงเบา และเสียงดัง สายเสียงจะถูกตีด้วยค้อนเชื่อมโยงไปที่คีย์กดโดยผ่านเครื่องกลไกซับซ้อนที่เรียกว่า แอ็คชั่น เปียโนเป็นเครื่องดนตรีที่สามารถเล่นเป็นทำนองเพลงและเป็นเสียงประสานหรือเล่นเป็นคอร์ดได้ เวลาเล่นผู้เล่นต้องใช้มือ 2 ข้าง เล่นพร้อมกัน เปียโนเหมาะสำหรับเป็นเครื่องดนตรีประจำบ้าน สามารถบังคับให้เสียงดังหรือเบาได้โดยการเหยียบเพลดัล (Pedal) ด้านล่างของเครื่อง เปียโนมีเพลดัล 3 แบบ คือ (ดังรูป)
          1. เพลดัลประเภทให้เสียงต่อเนื่อง จะอยู่ทางขวาส่วนเท้าเหยียบของผู้เล่น เมื่อเหยียบ เพลดัลลงไปแล้วจะทำให้เสียงทุกเสียงที่กดยาวต่อเนื่องกันไป
          2. เพลดัลประเภทเดี่ยวอยู่ตรงกลางระหว่างเท้าเหยียบของผู้เล่นเมื่อเหยียบเพลดัลลง ทำให้เสียงยาวต่อเนื่องหรือลากยาวได้เสียงเดียวหรือคอร์ดเดียว
          3. เพลดัลแบบอูนาคอร์ดา อยู่ทางซ้ายส่วนเท้าเหยียบของผู้เล่นเมื่อเหยียบเพลดับลงทำเสียงเบาได้ ช่วยลดเสียงหรือทำให้เสียงเบาลง
เปียโนประกอบด้วย 2 ประเภทคือ แกรนด์เปียโน (Grand Piano) สายของเปียโนชนิดนี้เรียงสายในแนวนอน และ อัพ - ไรท์เปียโน (Up - right Piano) สายของเปียโนชนิดนี้เรียงสายในแนวตั้ง เปียโนเป็นเครื่องดนตรีที่มีช่วงเสียงกว้างมากถึง 7 ออคเทฟ (Octaves) หรือ หรือในบางรุ่นอาจมีถึง 8 ออคเทฟ (Octaves) มีลิ้มทั้งหมด 88 ลิ้ม

  
 คลิกชม
   
คลิกชมเปียโนไฟฟ้า

  

              

 

อัพ - ไรท์เปียโน

แกรนด์เปีย



           2) ออร์แกน (Organ) เป็นเครื่องดนตรีคีย์บอร์ดประเภทใช้ลมที่มีขนาดใหญ่ที่สุด กล่าวกันว่าเป็น "The King of Instruments" เป็นเครื่องดนตรีสำคัญในโบสถ์ ใช้บรรเลงประกอบบทเพลงร้องทางศาสนาที่เรียกว่า "เพลงโบสถ์" (Church Music) จึงมักเรียกออร์แกนที่อยู่ในโบสถ์ว่าเป็น "ออร์แกนโบสถ์" (Church Organ) เมื่อมีลมเป่าผ่านท่อ ทำให้เกิดเสียงท่อละหนึ่งเสียง
ออร์แกนมีแผงคีย์สำหรับกดด้วยนิ้วมือและแผงคีย์เหยียบด้วยเท้า แผงคีย์ที่กดเล่นด้วยมือเรียกว่าแมน- น่วล (Manual) แผงคีย์ที่เหยียบด้วยเท้าเรียกว่าเพลดัล (Pedal) การบังคับกลุ่มท่อต่าง ๆ ซึ่งจัดไว้เป็นพวกเดียวกันทำได้โดยการใช้ปุ่มกด หรือคันยกขึ้นลงที่เรียกว่า สต็อป (Stops) ออร์แกนขนาดใหญ่จะมีกลุ่มท่อเปลี่ยนเสียงเรียกว่า (Pipes) เป็นจำนวนมาก เพื่อใช้สร้างสีสันแห่งเสียงได้หลากหลาย ออร์แกนสมัยใหม่ใช้ไฟฟ้าบังคับแทนลม ซึ่งตามแบบดั้งเดิมนั้นลมที่ใช้ก็เกิดจากการอัดลมด้วยเท้าของผู้เล่นหรือไม่ก็มีผู้ช่วยอัดลมแทนให้

     
คลิกชม

 


 

          3)ฮาร์พซิคอรด์ (Harpsichord) เป็นเครื่องดนตรีที่เก่าแก่ใช้กันมากในศตวรรษที่ 16,17 และ18 เกิดก่อนเปียโน สายภายในเครื่องดนตรีจะถูกเกี่ยวด้วยไม้ดีด ขณะที่เรากดคีย์ลงไป ฮาร์ซิคอร์ดไม่สามารถเล่นให้เกิดเสียงดัง - ค่อย ได้เหมือนเปียโน

   
คลิกชม



          4)คลาวิคอร์ด (Clavichord) เป็นเครื่องดนตรีคีย์บอร์ดในยุคแรก ๆ ประเภทเกิดเสียงได้จากการดีด โดยมีสายเสียงที่ขึงไปตามส่วนรูปของกล่องไม้ ส่วนปลายสุดของคีย์จะมีกลไกการงัดหรือแตะของลิ่มทองเหลืองเล็ก ๆ เมื่อผู้เล่นกดคีย์ลงไป ลิ่มทองเหลืองนี้ก็จะยกขึ้น และตีไปที่สายเสียงเพื่อทำให้เกิดเสียง
คลาวิคอร์ดเป็นเครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดประเภทแรกที่สามารถเล่นได้ทั้งเบาและดังโดยเปลี่ยนแปลงน้ำหนักการกดคีย์ เสียงที่ได้จากคลาวิคอร์ดนี้มีความไพเราะและนุ่มนวล

                                         

 

          5) แอคคอเดี้ยน (Accordion) เป็นเครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้วเช่นเดียวกับเปียโนเสียงของแอคคอเดี้ยนเกิด จากการสั่นสะเทือนของลิ้นทองเหลืองเล็ก ๆ ภายในตัวเครื่อง อันเนื่องมาจากการเล่นผ่านเข้า - ออกของลม ซึงต้องใช้แรงของผู้เล่นสูบเข้า - ออก แอคคอเดี้ยนมีหลายขนาด เช่น ขนาด 25 ลิ้มนิ้ว 12 เบส, ขนาด 37 ลิ้มนิ้ว 80 เบส และขนาดใหญ่ซึ่งนิยมใช้เล่นโดยทั่วไปจะมี 41 ลิ้มนิ้ว 120 เบส และยังมีปุ่มปรับเสียงเปลี่ยนระดับเสียงติดอยู่ทางด้านขวาอีกหลายปุ่ม ทางด้านซ้ายอาจมีช่องปรับความดัง - ค่อย ซึ่งเปิด - ปิด ได้อีก 3-4 ช่อง ปุ่มปรับระดับเสียงจะเป็นปุ่มเสียงต่ำ (Low reed)แอคคอเดี้ยนนิยมใช้กับวงดนตรีขนาดเล็กเช่น วงดนตรีประจำหมู่บ้าน ,วงดนตรีลูกทุ่ง, วงคอมโบ, วงโฟล์คซอง เป็นต้น
    

คลิกชม

 

 

                  

 

       

       6) เมโลเดียน

คลิกชม